Body en mind

Het lichaam

Van het menselijk lichaam zouden we kunnen zeggen dat het er op gericht is om zo goed mogelijk voort te bestaan. Alle onderdelen van het lichaam werken bijzonder goed met elkaar samen en hebben elk een eigen functie om dit doel te bereiken. Op elk moment vinden er in ons lichaam talloze processen plaats die nauwkeurig op elkaar zijn afgestemd en die als doel hebben om het lichaam zo goed mogelijk te laten functioneren.

In onze omgeving gebeuren er voortdurend veranderingen, waar het lichaam op reageert. Wanneer er actie wordt gevraagd, gaat de hartslag omhoog en gaat de ademhaling sneller. Wanneer voedsel verteerd wordt, gaat het lichaam zweet produceren. Voor elke situatie in de omgeving heeft het lichaam een passende oplossing. Ook voor langdurige of terugkerende situaties heeft het lichaam een oplossing. Bij steeds terugkerende blootstelling aan de zon ontstaat er meer pigment in de huid ter bescherming.
Bij regelmatige belasting van de spieren wordt er meer spierweefsel aangemaakt om meer kracht te hebben. Bij voortdurende wrijving van de huid ontstaat er eelt om de huid sterker te maken.
Het middel wat het lichaam gebruikt om te reageren op situaties in de omgeving is verhoging of verlaging van de productie van bepaalde cellen stoffen.

In veel gevallen vinden deze veranderingen volledig buiten ons bewustzijn plaats. Het zijn geen bewuste acties waarover wordt nagedacht. We zouden hier kunnen spreken over biologische voortbestaan-impulsen die bij alle levende wezens als het ware zijn 'ingeprogrammeerd'. Vanuit het gezichtspunt van voortbestaan zijn deze reacties en impulsen van het lichaam altijd logisch en begrijpelijk, en daarnaast ongelooflijk nauwkeurig, zo niet perfect. 
Als deze voortbestaans-impulsen van het lichaam zo perfect zijn, hoe kan iemand dan ziek worden?
Dit is de invloed van de wereld van de psyche op het lichaam.

Hoe je geest je lichaam stuurt

De Geest.
De menselijke geest is een relationeel en belichaamd proces dat de stroom van energie en informatie reguleert. 
De Psyche.
Een opvallend verschil tussen mensen en dieren is het feit dat de mens te maken heeft met een uitgebreid scala aan ziekten en aandoeningen, terwijl dieren die in het wild leven, zelden ziek zijn. Blijkbaar heeft een mens iets wat dieren niet hebben. Een mens kan nadenken. Hij heeft voorstellingsvermogen, creativiteit, fantasie. Hij heeft ideeën over goed en kwaad, over mooi en lelijk, over schoon en vies, over rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid. Hij heeft een eigen belevingswereld.
Wij kunnen een boek lezen of een film bekijken en op dat moment in een geheel andere wereld zijn. Behalve de werkelijke, biologische wereld om hem heen heeft de mens daarom te maken met nog een andere wereld. Een inwendige wereld. De wereld van gedachten en ideeën, de wereld van de psyche.

Op het psychische niveau vinden we alle geestelijke processen en processen van de ziel. Concreter gezegd  gaat het om: geheugen, emoties, onderbewustzijn, gedachten, fantasieën, wanen, overtuigingen als onderliggende beweegredenen van onbewuste gedragspatronen, waarden, normen en spiritualiteitsbeleving.

Hersenen
Onze hersenen filteren en interpreteren ('labelen') alle binnenkomende informatie. Welke 'labels' dat worden, hangt af van de manier waarop hersenen beoordelen en filteren wat wel en niet belangrijk is. En dat wordt onder andere bepaald door psychische gesteldheid, erfelijke aanleg en door opgedane en bewerkte ervaringen.We blijken vooral ontvankelijk te zijn voor informatie  waarmee we resoneren(op dezelfde golflengte zitten). De rest van wat er binnenkomt, zal een onbewuste stroom van ongebruikte achtergrondinformatie blijven, die niet doordringt tot het bewustzijn. Het filteren en interpreteren van informatie is per definitie subjectief. En zo is ook te verklaren dat een bepaalde gebeurtenis/situatie door verschillende personen totaal verschillend beleefd wordt. Traumatische ervaringen hebben een grote impact. Alle nieuwe gebeurtenissen die hiermee resoneren, kunnen het systeem à la minute 'op scherp zetten' en de balans ernstig verstoren.

Hoe je lichaam je geest stuurt

Het lichaam heeft veel meer invloed op onze geest dan we altijd dachten. Onze leerprestaties blijven bijvoorbeeld dalen als we dorst hebben. Wetenschappers vermoeden nu dat veel psychische aandoeningen het gevolg kunnen zijn van een lichamelijke infectie.
Van stress ga je meer snoepen, dat is algemeen bekend. Minder bekend is dat je ook meer trek in snoep krijgt als je keelpijn hebt. De boosdoener is het virus AD- 36, dat niet alleen keelpijn en oogontsteking veroorzaakt. Het nestelt zich voorgoed in je lichaam, dan brengt het in de hersenen je vetmeter van slag. Door de infectie valt de controle over je eetlust weg.
Een infectie ondermijnt je zelfcontrole. Het lichaam heeft veel meer invloed op onze geest dan we altijd dachten.
Bij watergebrek werken de hersenen minder soepel. Ook huisstofmijt heeft onverwachte effecten. Je kunt er een loopneus van krijgen, maar ook zwaarmoedig van worden.

Reactie op een infectie.
Als je er beter over nadenkt, lijkt het best logisch. Ook de hersenen zijn pure biologie: een complexe molen van cellen, verbindingen en hormonen. Waarom zouden virussen, mijten, en wat je eet en drinkt, geen invloed kunnen hebben op die molen?
Veel geestelijke aandoeningen en lichamelijke ziekten gaan opvallend vaak samen.
Veel geestelijke aandoeningen als schizofrenie en manische depressiviteit zijn het gevolg van een verhoogde afweerreactie, dus een reactie op een infectie.
Als er in het lichaam een infectie zit, is het beter even rustig aan te doen tot het immuunsysteem de indringers heeft opgeruimd. Dit heeft dan verregaande consequenties voor hoe we naar psychiatrische ziekten kijken.

De nieuwe kijk van medici en wetenschappers op de samenhang van lichaam en geest werpt nu al vrucht af. Zo is ontdekt dat visoliecapsules slikken niet alleen ontstekingen remt, maar ook psychoses vermindert.
De somatopsychologie, zoals dit nieuwe vakgebied heet, werpt een verrassend nieuw licht op oude inzichten.
Waarom komt er bijvoorbeeld zoveel schizofrenie voor onder allochtone Marokkanen van de eerste generatie in Nederland? Misschien ligt de oorzaak niet in sociale en maatschappelijke gevolgen van hun migratie , maar in problemen rond hun lichamelijke aanpassing.
Hun lichaam is in feite door de evolutie aangapast aan hun thuisland. Maar na de emigratie werd het geconfronteerd met nieuwe bacteriën, ander voedsel: factoren die het immuunsysteem activeren.

Geestelijke gezondheid

"We zien de dingen niet zoals ze zijn,
we zien de dingen zoals wij zijn."
Anaïs Nin

De norm voor geestelijke gezondheid.
Volgens Maslow ontstaan psychische storingen vooral door frustratie van wat hij noemde, de fundamentele menselijke behoeften.
Een fundamentele behoefte is, in tegenstelling tot een afgeleide behoefte, aangeboren en derhalve een biologische en psychologische noodzaak voor het 'welzijn' van de mens.
Maslow onderscheidt vijf behoeften:
1. primaire biologische behoeften
2. bestaanszekerheid
3. sociale behoefte
4. erkenning
5. zelfontwikkeling
De Humanistische psychologie wil de mens benaderen vanuit zijn mogelijkheden en benadrukt het belang van een volledige ontplooiing van de menselijke mogelijkheden.
Maslow vond dat de psychologie zich te veel richtte op psychische afwijkingen en te weinig op gezonde personen.
Zelfverwerkelijking staat gelijk aan in staat zijn de situatie te begrijpen, er de zin van inzien en hier invloed op kunnen uitoefenen, aan geestelijk gezond zijn en in harmonie zijn met jezelf.

Gestalt

Het menselijk potentieel tot gezondheid.
Het doel van de gestaltbenadering is groei, het gewaarzijn van je behoeftes, je doen en laten, en de acceptatie van jezelf en anderen te verhogen. Door het verhogen van dit gewaarzijn ontdek je wat er nodig is om je vermogen tot behoeftebevrediging, je persoonlijke groei en het realiseren van je mogelijkheden te bevorderen.

Perls stelde dat onbevredigde behoeften iemand blijven bezighouden, zich op de voorgrond dringen en aandacht en energie kosten, tot ze bevredigd zijn.
Gestalt is het proces van leren wie je mag zijn en wie je bent, een acceptatie en integratie van alle onderdelen die tezamen een "heel" mens maken.
En een heel mens is een gezond mens.